Riothermie (TEA): warmte terugwinnen uit afvalwater voor hotels, zorg, sport en industrie

Wat is Riothermie?

Elke dag verdwijnt er onbenutte energie door het putje: warm douchewater, keukenwater en proceswater. Riothermie (onderdeel van Aquathermie en TEA: Thermische Energie uit Afvalwater) maakt daar een circulaire warmtebron van zodat je minder energie hoeft op te wekken voor warmtapwater en (waar passend) verwarming/koeling. In de praktijk is TEA vaak het hele jaar interessant, omdat afvalwater doorgaans vrijwel het hele jaar boven de ~10°C blijft.

Een recente studie noemt warmteterugwinning-efficiënties van ongeveer 24–35% op horizontale en 52–64% op verticale douche-warmtewisselaars in labtesten.

De REHVA-gids noemt dat systemen tot ~60% van douche-energie kunnen terugwinnen en dat douches vaak 20–30% van het warmwatergebruik vormen.

Bij Bakker Klimaat B.V. ontwerpen en leveren we compacte, inpasbare systemen (skid-/module-opstellingen) die warmte uit afvalwater maximaal benutten met een aanpak die past bij zowel utiliteit als industrie.

Hoe werkt warmteterugwinning uit afvalwater?

• Afvalwater bevat thermische energie. Hoeveel je kunt winnen hangt vooral af van debiet (volume) en hoeveel graden je het water kunt afkoelen (ΔT).
• De warmtewisselaar draagt warmte over zonder dat stromen mengen.
• De warmtepomp “tilt” de geoogste warmte op naar de gewenste temperatuur
  

Waarom juist nu interessant?

• Lagere energiekosten voor warmtapwater en verwarming
• Minder afhankelijkheid van fossiele bijstook en piekvermogens
• Stabiele bron: afvalwater is vaak constanter dan buitenlucht, wat gunstig is voor het totale systeemrendement.
• Circulair & CO₂-reductie: je hergebruikt energie die anders verloren gaat.
• Een circulaire “verborgen bron” benutten die je al in huis hebt
  

Onze aanpak: “deep-cooling” warmteterugwinning

Waar conventionele warmteterugwinning vaak beperkt blijft, sturen wij actief op maximale energie-extractie door het afvalwater terug te koelen tot circa 5°C. In onze aanpak mikken we daarmee op 50–60% rendement op de warmwatervoorziening (afhankelijk van warmwaterprofiel, inpassing en regeling). Die 5°C-sturing is bovendien gekozen met oog op bedrijfszekerheid de maximale extractie zonder risico op bevriezing van wisselaar/leidingen.

Voor welke sectoren is riothermie het meest interessant?
Riothermie loont vooral waar je veel warmtapwater hebt en een voorspelbare afvalwaterstroom

Hotels & hospitality
Hotels zijn een van de beste matches: veel douches + keukenwater, dag in dag uit. In onze voorbeeldcase (hotel met 158 kamers, ~70% bezetting) gaat het om 12.000 - 15.000 m³ water/jaar en 35.000 - 45.000 liter/dag. Daarvan is vaak 40 - 60% warm water (douches/keuken).

Indicatief effect (prognose 2026 158 kamers):

• Bruto energiekosten warm water: ± €90.000/jaar 
• Besparingspotentieel: €45.000 - €54.000/jaar
• Terugverdientijd (ROI): 3,5 - 5,5 jaar

Industrie, grootkeukens & food
Reiniging, spoelen en proceswater leveren vaak bruikbare restwarmte. Riothermie kan hier tapwater/proceswater voorverwarmen en warmtepompen efficiënter laten draaien.

Sport, wellness & recreatie
Douches vormen hier de kern met duidelijke pieken. Riothermie is interessant om tapwater te ondersteunen en piekbelasting te verlagen (minder bijstook).

Wasserijen
Warm spoelwater betekent warme afvoer: interessant voor proceswater- en tapwatervoorverwarming.

Zorg (verpleeghuizen, zorgcomplexen, ziekenhuizen)
Zorg heeft vaak een constanter warmwaterprofiel (hygiëne, douches, schoonmaak). Daardoor is de bron stabiel en is de besparing structureel.

Vraag een riothermie Quickscan aan:

Een goede businesscase begint met de juiste data. Daarom starten we meestal met een compacte Quickscan waarin we o.a. kijken naar:

• warmwaterprofiel (douches/keuken/proces)

• afvalwaterstromen en inpasbaarheid (technische ruimte, leidingtracés)

• gewenste toepassing (voorverwarming tapwater / ondersteuning / koppeling met warmtepompconcept)

• indicatieve besparing en terugverdientijd (met realistische uitgangspunten, in lijn met gangbare verkenningskengetallen)

Resultaat: een heldere keuze: (kansrijk / kansrijk met voorwaarden / niet kansrijk) met een routekaart naar ontwerp & uitvoering.